Kniepijn bij koud en regenachtig weer: hoe komt dat?

Heb je meer kniepijn als het koud is of regent? Veel mensen met knieartrose of een degeneratieve meniscus merken dat hun knieklachten in de herfst toenemen. Maar kan het weer daadwerkelijk invloed hebben op kniepijn? In dit artikel legt Stijn Haverkamp, kniespecialist, fysiotherapeut en manueel therapeut MSc, uit wat wetenschappelijk onderzoek zegt over de invloed van temperatuur, luchtvochtigheid en luchtdruk op knieklachten. Ook lees je waarom meer pijn niet automatisch betekent dat je knie verder achteruitgaat en waarom juist blijven bewegen zo belangrijk is.

Ieder najaar hoor ik in mijn behandelkamer hetzelfde.

“Stijn, sinds het kouder en natter is, heb ik weer veel meer last van mijn knie.”

Sommige mensen zeggen zelfs dat ze aan hun knie kunnen voelen dat er regen aankomt. Daar hebben ze Piet Paulusma of Peter Timofeeff niet eens voor nodig...:)

Vooral mensen met knieartrose of degeneratieve veranderingen van de meniscus herkennen dit. En hoewel daar vroeger nog weleens lacherig over werd gedaan, blijkt uit onderzoek dat het weer inderdaad invloed kan hebben op hoeveel pijn je ervaart.

Wat zegt het onderzoek?

In een onderzoek onder 200 (1) mensen met knieartrose werd gedurende drie maanden bijgehouden hoeveel pijn zij hadden. Die gegevens werden vervolgens gekoppeld aan temperatuur, luchtdruk, luchtvochtigheid en neerslag.

Daaruit bleek dat lagere temperaturen en veranderingen in luchtdruk samenhingen met meer kniepijn. Het effect was wel relatief klein.  

Inmiddels is er meer onderzoek beschikbaar. In een systematische review uit 2023 (2) werden 14 onderzoeken met in totaal 2.102 mensen met artrose samengevoegd. In 13 van de 14 studies werd een verband gevonden tussen weersfactoren en artrosepijn. Vooral temperatuur, luchtdruk en luchtvochtigheid kwamen daarbij naar voren.  

Dus nee: als je knie reageert op een weersomslag, beeld je je dat waarschijnlijk niet in.

Waarom doet je knie dan meer pijn?

Daar hebben we nog geen sluitend antwoord op.

Veranderingen in luchtdruk zouden mogelijk invloed kunnen hebben op de omstandigheden in en rondom een gewricht. Kou kan daarnaast invloed hebben op structuren rondom de knie en mogelijk op de gevoeligheid van het pijnsysteem. Er zijn verschillende biologische verklaringen voor, maar die zijn nog niet definitief bewezen. 

Wat ik minstens zo interessant vind, is wat er met ons gedrag gebeurt zodra de herfst begint.

We wandelen minder, pakken vaker de auto of blijven binnen als het regent. Zonder dat je het doorhebt, kan je dagelijkse hoeveelheid beweging behoorlijk afnemen.

En dat is bij knieartrose juist iets wat je niet wilt.

Minder bewegen kan je knie gevoeliger maken

Wanneer je minder beweegt en je spieren minder belast, kan je belastbaarheid afnemen. Een wandeling, traplopen of sporten kost vervolgens relatief meer moeite.

Je krijgt meer pijn en besluit daardoor nóg minder te bewegen.

Zo ontstaat gemakkelijk een vicieuze cirkel:

meer pijn → minder bewegen → lagere belastbaarheid → meer klachten.

Interessant genoeg noemen de onderzoekers uit 2007 zelf ook dat mensen bij koud weer mogelijk meer binnenblijven. Omdat zij de dagelijkse activiteit niet hadden gemeten, konden ze niet bepalen hoeveel dit bijdroeg aan het gevonden weerseffect. 

Meer pijn betekent niet meer slijtage

Dit is wat ik vooral wil dat je onthoudt.

Als je artrose hebt en je knie in november meer pijn doet dan in juli, betekent dat niet dat er in die paar maanden ineens veel meer kraakbeen verdwenen is.

Pijn is geen slijtagemeter.

Artrose is bovendien niet simpelweg “versleten kraakbeen”, maar een aandoening van het hele gewricht. Ook onder andere het bot, gewrichtskapsel, synovium en de meniscus kunnen betrokken zijn. 

Hetzelfde geldt wanneer op een MRI een degeneratieve meniscus is gevonden. De onderzoeken die ik hier bespreek zijn gedaan bij artrose en bewijzen dus niet dat het weer rechtstreeks degeneratieve meniscuspijn veroorzaakt. Maar zeker wanneer degeneratieve meniscusveranderingen samengaan met artrose, betekent tijdelijk meer pijn niet automatisch dat de meniscus verder scheurt.

Wat kun je in de herfst het beste doen?

Mijn belangrijkste advies is daarom juist om in de herfst te blijven bewegen.

Je hoeft niet door forse pijn heen te trainen. Als je knie tijdelijk gevoeliger is, kun je de belasting aanpassen. Maar probeer niet in de valkuil te stappen van steeds minder doen.

Blijf wandelen en fietsen en zorg vooral dat je de spieren rondom je knie blijft trainen. Juist kracht, conditie en een geleidelijke opbouw van belasting zorgen ervoor dat je knie dagelijkse activiteiten beter aankan.

Wil je gericht aan de slag met je knieartrose?

Heb je knieartrose of degeneratieve veranderingen van de meniscus en merk je dat je knie steeds minder aankan? Dan is alleen “blijven bewegen” vaak niet voldoende. Het gaat er vooral om dat je op de juiste manier traint en de belastbaarheid van je knie stap voor stap vergroot.

Daarvoor hebben wij met 9 topspecialisten de Versla Artrose Methode ontwikkeld. In dit programma werk je gericht aan kracht, mobiliteit, verschillende leefstijlfactoren en je conditie en leer je hoe je belasting kunt opbouwen zonder bij iedere toename van pijn direct weer een stap terug te doen.

⁠Bekijk hier de Versla Artrose Methode

Dus ja: je knie kan waarschijnlijk reageren op kou, luchtvochtigheid en veranderingen in luchtdruk.

Maar laat het weer niet bepalen hoeveel je beweegt. Slecht weer bestaat niet. Slechte kleding wel. En de juiste mindset!

Artrosebehandeling in de praktijk

Bij Kniepijnvrij werken we nauw samen met FysioHolland en de Bergman Clinics. Dankzij deze samenwerking kunnen we je helpen met een uitgebreide beoordeling van jouw knieklachten door een gespecialiseerde fysiotherapeut bij jou in de buurt. Wanneer daar aanleiding voor is, kunnen we je bovendien ondersteunen bij het organiseren van een consult bij een kniespecialist van de Bergman Clinics.

Zo zorgen we ervoor dat je snel de juiste diagnose krijgt en een behandeladvies dat past bij jouw specifieke klachten..

Wil je bij ons terecht voor behandeling in de praktijk? Dat kan via deze link

Bronnen

1. McAlindon T, Formica M, Schmid CH, Fletcher J. Changes in Barometric Pressure and Ambient Temperature Influence Osteoarthritis Pain. The American Journal of Medicine. 2007;120:429-434. 
2. Wang L, Xu Q, Chen Y, Zhu Z, Cao Y. Associations between weather conditions and osteoarthritis pain: a systematic review and meta-analysis. Annals of Medicine. 2023;55(1):2196439.