Over motor control bij kniepijn, na een operatie en bij chronische klachten
Op de combipoli die ik samen draai met Dr. Engelsma zie ik dagelijks mensen met knieklachten.
Dat zijn vaak mensen die herstellen na een operatie, zoals een kruisbandoperatie. Maar net zo goed mensen die al langere tijd klachten hebben, zoals een jumpers knee, patellofemoraal pijnsyndroom of artrose.
Wat mij daarbij regelmatig opvalt, is dat mensen soms meer pijn ervaren dan je op basis van hun situatie zou verwachten. Zeker wanneer een operatie technisch goed is verlopen.
En toch blijven de klachten bestaan.
Wat ik vaak zie bij onderzoek
Wanneer ik deze mensen onderzoek, begin ik meestal heel simpel. Ik vraag bijvoorbeeld:
“Til je hak eens op.”
Dat lijkt een kleine beweging, maar je kunt er veel uit aflezen.
Wat je zou willen zien, is dat de quadriceps – de bovenbeenspier – netjes aanspant om die beweging te maken. Maar wat ik regelmatig zie, is iets anders.
De knie buigt, de hamstrings nemen het over en de bilspieren spannen aan.
Het lichaam doet dus wél iets, maar niet wat je wilt.
Dat betekent dat iemand een verkeerd aansturingspatroon heeft ontwikkeld. Het lichaam is gaan compenseren.
De echte oorzaak: motor control
We noemen dit een verstoring in de motor control. Simpel gezegd: de samenwerking tussen je hersenen en je spieren verloopt niet optimaal. Na een blessure of operatie is dat eigenlijk heel logisch. Je lichaam probeert je te beschermen en kiest de weg van de minste weerstand.
Ik leg het vaak zo uit aan patiënten:
👉 De hardware is vernieuwd, maar de software heeft nog een update nodig.
Bijvoorbeeld na een kruisbandoperatie: de knie zelf kan er goed uitzien, maar de aansturing van de spieren is nog niet zoals het hoort.
Waarom dit voor pijn zorgt
Een goed functionerende knie is sterk afhankelijk van de quadriceps. Deze spier speelt een cruciale rol bij bijna alles wat je doet: lopen, traplopen, opstaan, sporten.
Als die spier niet op tijd of niet krachtig genoeg aanspant, ontstaat er een probleem.
De belasting wordt niet goed opgevangen door de spier, maar komt terecht op andere structuren in en rondom de knie. Denk aan de knieschijf, de kniepees en het gewricht zelf.
Dat leidt uiteindelijk tot overbelasting en pijn, vaak aan de voorkant van de knie.
Waarom krachttraining alleen niet genoeg is
Veel mensen denken dat ze hun knie gewoon sterker moeten maken. En krachttraining is zeker belangrijk. Maar als de aansturing niet goed is, zie je vaak dat mensen te snel beginnen met zware oefeningen. Denk aan squats, lunges of zelfs gewoon wandelen. Want ook wandelen kan al te belastend zijn als de juiste spieren niet goed meedoen.
Wat er dan gebeurt, is dat het lichaam opnieuw gaat compenseren. De verkeerde spieren nemen het werk over en de belasting komt weer op de verkeerde plek terecht.
Het gevolg: meer pijn, minder vertrouwen en het gevoel dat je niet vooruitkomt.
Dit zie ik niet alleen na operaties
Dat belangrijk is om te begrijpen, is dat dit niet alleen speelt bij mensen die geopereerd zijn.
Ik zie dit net zo goed bij mensen met:
- patellofemoraal pijnsyndroom (voorste kniepijn)
- jumpers knee
- artrose
- langdurige knieklachten zonder duidelijke oorzaak
In al deze gevallen kan een verstoring in de motor control een grote rol spelen.
Eerst aansturen, dan belasten
Wat ik mensen daarom altijd probeer duidelijk te maken, is dat de volgorde van herstel belangrijk is. Niet meteen zwaar trainen en hopen dat het beter wordt. Maar eerst zorgen dat de juiste spieren weer doen wat ze moeten doen. Dat de quadriceps op het juiste moment en met de juiste kracht aanspant.
Pas daarna heeft het zin om de belasting op te bouwen.
Een simpel voorbeeld
In de video hieronder laat ik een eenvoudige oefening zien die we vaak gebruiken om die aansturing te verbeteren.
Het is geen spectaculaire oefening. Sterker nog, het ziet er vrij simpel uit.
Maar juist dit soort oefeningen zijn vaak de sleutel. Omdat ze ervoor zorgen dat je lichaam weer leert hoe het moet bewegen.
Tot slot
Als je last hebt van kniepijn, of dat nu na een operatie is of bij chronische klachten, is het goed om te beseffen:
👉 Het probleem is niet altijd dat je knie te zwak is
👉 Het probleem is vaak dat je knie verkeerd wordt aangestuurd
Door eerst te werken aan die aansturing en daarna pas aan kracht en belasting, zie je vaak dat klachten afnemen en dat mensen weer vertrouwen krijgen in hun knie.
En dat is uiteindelijk waar het om draait.
Wil je hier zelf mee aan de slag?
Binnen de programma’s van Kniepijnvrij werken we precies volgens dit principe: eerst de juiste aansturing, daarna stap voor stap opbouwen naar een sterke en belastbare knie.
Heb je meer persoonlijke begeleiding nodig of wil je liever 1-op-1 revalideren? Dan is het goed om te weten dat we samenwerken met FysioHolland en Bergman Clinics. Met meer dan 100 locaties verspreid over heel Nederland kun je bij ervaren en gedreven fysiotherapeuten terecht voor de juiste zorg en begeleiding bij jouw knieherstel. Klik hier om de dichts bijzijnde locatie van FysioHolland te vinden!
Klik hier om direct een afspraak in te plannen in de praktijk bij Kniepijnvrij
