Knieartrose en instabiliteit: wat is een varus thrust en waarom is dit belangrijk?
Knieartrose komt vooral veel voor bij ouderen, maar ook bij actieve mensen zien we het steeds vaker. Pijn, stijfheid en moeite met bewegen zijn bekende klachten. Wat minder bekend is, is dat bij knieartrose ook de manier waarop de knie beweegt kan veranderen. En juist die veranderde beweging kan een belangrijke rol spelen bij het ontstaan en verergeren van klachten.
Een opvallend en veelvoorkomend verschijnsel bij knieartrose is de zogeheten varus thrust.
Wat is een varus thrust?
Bij een varus thrust klapt de knie tijdens het belasten plotseling naar buiten, richting een O-been-stand. Direct daarna veert de knie weer terug naar een minder extreme positie. Dit gebeurt vaak tijdens het lopen, precies op het moment dat het lichaamsgewicht op het been komt.
Onderzoek laat zien dat tot wel 51% van de mensen met knieartrose last heeft van een varus thrust. De tegenovergestelde beweging, een valgus thrust (knie naar binnen), komt aanzienlijk minder vaak voor.
Een varus thrust is geen onschuldige afwijking. Het wordt in verband gebracht met:
- snellere achteruitgang van de knie
- meer pijnklachten
- verminderde functie in het dagelijks leven
Meer dan alleen lopen
Tot nu toe richtte het meeste onderzoek zich op het herkennen van een varus thrust tijdens het lopen. Maar lopen analyseren kost tijd, ruimte en gespecialiseerde apparatuur. Daarom is het interessant om te kijken of deze instabiliteit ook zichtbaar is bij eenvoudigere taken, zoals balans houden of het verplaatsen van lichaamsgewicht.
In recent onderzoek is daarom gekeken of varus thrust ook optreedt tijdens balans- en gewichtsverplaatsingstaken, en of dit extra informatie oplevert over knieartrose.
Wat onderzocht men precies?
Bij ouderen met en zonder knieartrose werd gekeken:
- of varus thrust zichtbaar is tijdens balansopdrachten
- welke meetmethode het meest betrouwbaar is om knieartrose te herkennen
- of deze metingen samenhangen met klachten zoals stijfheid, instabiliteit en functiebeperking
Belangrijkste bevindingen
Uit het onderzoek kwam de zogeheten Peak-2%BW-meting als meest bruikbare en betrouwbare methode naar voren. Deze meting bleek:
- goed onderscheid te maken tussen mensen met en zonder knieartrose
- betrouwbaar bij herhaalde metingen
- sterk samen te hangen met knie-instabiliteit, stijfheid en beperkingen in functioneren
Opvallend was dat de afwijkingen in kniestand tijdens balans- en gewichtsverplaatsingstaken sterk overeenkwamen met wat eerder bij looppatronen werd gezien.
Waarom is dit belangrijk in de praktijk?
Dit betekent dat een eenvoudige balansopdracht mogelijk al veel informatie geeft over:
- instabiliteit van de knie
- ernst en progressie van knieartrose
- functionele beperkingen in het dagelijks leven
Voor fysiotherapeuten en zorgprofessionals is dit waardevol, omdat het een laagdrempelige manier kan zijn om knieartrose te volgen, zonder uitgebreide loopanalyses of complexe meetopstellingen. Zeker in drukke praktijken of kleinere ruimtes biedt dit kansen.
Doet zo’n meting pijn?
Eerder onderzoek liet zien dat mensen met een duidelijke varus thrust vaak meer pijn ervaren tijdens het lopen. Tijdens de balansopdracht werd deze relatie met pijn echter niet gevonden. Waarschijnlijk komt dit doordat de belasting op de knie bij balansopdrachten lager is.
Dat maakt deze meting extra interessant: veel informatie, weinig belasting en geen extra pijn voor de patiënt.
Wat kunnen we hieruit concluderen?
Het meten van kniebewegingen tijdens balans- en gewichtsverplaatsingstaken lijkt een veelbelovende manier om knieartrose beter in kaart te brengen. Zowel de richting als de mate van de varus thrust geven waardevolle informatie over:
- knie-instabiliteit
- stijfheid
- functionele beperkingen
- mogelijke ziekteprogressie
De Peak-2%BW-meting blijkt hierbij het meest betrouwbaar.
Toekomstig onderzoek zal moeten uitwijzen hoe deze metingen zich verhouden tot andere dagelijkse bewegingen, zoals lopen, traplopen en hurken. Maar één ding is duidelijk: instabiliteit speelt een grote rol bij knieartrose, en het vroeg herkennen ervan biedt kansen om gerichter te behandelen.
Bij Kniepijnvrij kijken we daarom niet alleen naar pijn, maar juist ook naar beweging, controle en stabiliteit van de knie. Want hoe beter je begrijpt wat er gebeurt tijdens bewegen, hoe gerichter je kunt werken aan herstel. In onze Versla Artrose Methode besteden we daarom veel aandacht aan het verbeteren van de stabiliteit zodat jij weer op je knie kan durven vertrouwen.
Combineer de Versla Artrose Methode met behandelingen in de praktijk
In de Versla Artrose Methode van Kniepijnvrij en Fysioholland werk je met een online programma aan jouw knieklachten en gezond ouder worden. Door onze samenwerking kan jij op meer dan 100 locaties verspreid over heel Nederland bij ervaren en gedreven fysiotherapeuten terecht voor de juiste zorg en begeleiding bij jouw knieherstel. Klik hier om de dichts bijzijnde locatie van FysioHolland te vinden!
Bron:
SURFConext / ScienceDirect. Knee instability and varus thrust during balance tasks in knee osteoarthritis.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0966636225001080
