Oefeningen voor het patellofemoraal pijnsyndroom: VMO trainen?
26 september 2022 

Oefeningen voor het patellofemoraal pijnsyndroom: VMO trainen?

In deze blog ga ik in op de rol van de VMO in relatie tot het patellofemoraal pijnsyndroom. Over deze spier is nog veel onduidelijkheid. Ik geeft antwoord op de vragen wat de functie is van deze spier, hoe deze getraind kan worden en of dat kan helpen om te herstellen van de pijn in de knie als gevolg van het patellofemoraal pijnsyndroom.


Als ik patiënten of collega fysio’s vraag welke spieren het meest getraind moet worden bij het patellofemoraal pijnsyndroom dan wordt de Vastus Medialis Obliques (VMO) het meeste genoemd. Blijkbaar wordt deze spier als erg belangrijk gezien bij het herstellen van pijn in de knie als gevolg van het patellofemoraal pijnsyndroom. Maar is dat wel zo en kan je deze spier selectief wel trainen? Dat is denk ik wel belangrijk om te weten als je last hebt van het patellofemoraal pijnsyndroom en je heel hard bezig bent deze spier te trainen. Het zou zonde zijn van alle moeite als dit geen effect zou hebben nietwaar?! Is deze spier nou zo belangrijk om te trainen bij het patellofemoraal pijnsyndroom en zo ja hoe zou deze spier dan getraind kunnen worden.


De eerste vraag die we ons moeten stellen is wat de functie is van de VMO. Hiervoor moet je kijken naar de spiervezelrichting. Bij de VMO zijn de spiervezels in een hoek van 45-55 graden naar lateraal (buitenkant van de knie) gericht. En hiermee kunnen we gelijk de eerste mythe of aanname uit de wereld helpen. Dat is namelijk de mythe dat de VMO verantwoordelijk is voor het laatste stukje van de strekking. Dat is onjuist. Al in 1971 heeft het onderzoek van Basmaijan aangetoond dat de VMO primair verantwoordelijk is voor het naar mediaal trekken van de patella (knieschijf). Daarnaast is de VMO ook belangrijk voor het stabiliseren van de patella.  Minder dan de helft van de kracht die de VMO heeft wordt maar gebruikt voor het strekken van de knie. En het grootste gedeelte van deze strekkracht wordt ook nog gebruikt in de hoek van 90 tot 45 graden en dus niet in de gehele strekbeweging. Welke spier heeft dan de meeste invloed op de strekking van de knie? Dit is de vastus intermedius. Deze spier ligt onder de rectus femoris en is een spier die hoort bij de quadriceps (de bovenbeenspier die bestaat uit 4 koppen). De vezels van deze spier zijn nagenoeg verticaal gericht en kunnen de knie het beste strekken. Kijk hiervoor maar eens naar onderstaande afbeelding

De richting van de vezels van de spierbundels van de quadriceps.

De tweede vraag die we moeten stellen is of het belangrijk is om deze spier dan toch te trainen? Om daar antwoord op te kunnen geven is het belangrijk om te weten wat de rol van de VMO is in relatie tot de knieschijf. Over het algemeen is een toegenomen lateralisatie van de knieschijf de grootste oorzaak van het patellofemoraal pijnsyndroom. Hierbij gaat de knieschijf te ver naar lateraal en dit geeft pijnklachten. Deze lateralisatie ( in 1 van mijn volgende blogs ga ik hier dieper op in!) kan meerdere oorzaken hebben en het is essentieel deze goed in kaart te brengen. De veel voorkomende oorzaak van lateralisatie is een verzwakking van de VMO. Het trainen van deze bovenbeen spier, als deze verzwakt is, kan dus goed helpen bij pijn aan de voorkant van de knie als gevolg van het patellofemoraal pijnsyndroom. De onderzoeksgroep van Pattyn had in 2010 al onderzocht dat de VMO van mensen met het patellofemoraal pijnsyndroom kleiner in omvang was dan mensen zonder deze knieschijfpijn. De VMO is daarnaast ook het meest verzwakt bij mensen met kniepijn. Meer dan de andere 3 koppen van de quadriceps! Daarnaast is ook volgens onderzoek van Witvrouw uit 1997 de snelheid van aanspannen van de VMO verstoord. Maar Briani gaf in 2016 aan dat dit niet hoeft te gelden voor iedereen die last heeft van het patellofemoraal pijnsyndroom.


De derde vraag zou dan moeten zijn hoe we deze spier dan moeten trainen. Om maar gelijk met de deur in huis te vallen. Het antwoord is dat DE VMO training niet bestaat! Er zijn geen specifieke oefeningen die de VMO alleen trainen. Dat houdt in dat eigenlijk alle knie oefeningen waarbij de knie gestrekt wordt wel goed zijn voor de VMO. Omdat deze spier in de regel het meest verzwakt is van de quadriceps zal deze spier ook de grootste groeiprikkel krijgen als de gehele quadriceps getraind wordt. Immers als we een oefening uitvoeren op 60% van de 1RM (Dit houdt in dat je op 60% van je maximale gewicht traint waarmee je 1 herhaling kan doen) is dit voor de VMO een stuk hoger omdat deze meer verzwakt is. De trainingsprikkel voor de VMO is dus groter en daarmee ook het trainingseffect. De VMO zal hierdoor sneller sterker worden dan de andere spierkoppen van de quadriceps. Essentieel is wel dat de pijn tijdens de oefeningen niet te hoog mag zijn. En dat er wordt gekozen voor de juiste oefeningen om de bovenbeenspieren te trainen EN het kraakbeen van het patellofemoraal gewricht op een juiste manier te belasten. In mijn volgende blog ga ik in hoe je dit kraakbeen optimaal kan belasten en welke oefeningen je daarvoor kan en misschien wel moet doen.

Conclusie: Training van de VMO is zinvol bij het patellofemoraal pijnsyndroom

Ja, training van de VMO is zinvol als je last hebt van het patellofemoraal pijnsyndroom. Dit komt omdat deze spierbundel ten opzichte van de andere bundels het meeste verzwakt is en hierdoor ook het beste reageert op training van de bovenbeenspieren. De VMO zorgt namelijk voor het naar binnen trekken en het stabiliseren van de knieschijf. En een van de belangrijkste factoren voor het ontstaan van knieschijf pijn is dat de knieschijf te veel naar buiten beweegt in plaats van naar binnen. Daarnaast zien we dat de VMO bij mensen met pijn in de knie ook een vertraagde aanspantijd heeft. Het is echter alleen zinvol om deze spier te trainen mits dat met minimale pijn of geheel pijnvrij gaat. Door te trainen in de pijn wordt de klacht in de regel vaak erger. Daarnaast dient rekening gehouden te worden dat het gehele kraakbeen oppervlak van de knieschijf optimaal belast wordt.

Bij de kniepijnvrij methode wordt er middels een gedoseerde opbouw voor gezorgd dat de VMO optimaal getraind wordt waardoor de pijn in de knie snel wordt verminderd.

Wil jij direct de juiste oefeningen doen en weer snel kniepijnvrij worden?

>>Lees dan hier wat de Kniepijnvrij Methode voor jou kan betekenen!

Over de schrijver
Kniepijn is een hardnekkige en vervelende klacht. Veel van mijn patiënten lopen al jaren met deze klacht rond als ze bij mij aankloppen. Mensen die last hebben van pijn in de knie ervaren forse beperkingen in hun dagelijks leven en sport, verlies van kwaliteit van leven, toename van bewegingsangst, psychische klachten en ook maken zich vaak zorgen of een toekomst zonder pijn in de knie wel mogelijk is..Helaas onnodig. Want de oplossing is simpel en effectief.“In mijn carrière heb ik te vaak teleurgestelde en gedesillusioneerde mensen in mijn spreekkamer gehad die gefrustreerd vertelden dat ze ondanks vele maanden en soms zelfs jarenlang pijnlijke oefeningen doen bij hun fysiotherapeut nog steeds pijn in hun knie hadden. Ik voelde het als mijn missie om deze mensen te helpen bij het oplossen van hun knieklacht. En die missie heeft zich na vele jaren studeren, onderzoek en talloze behandelingen doen uiteindelijk geresulteerd in deze online methode’s voor pijn in jouw knie!Ik geloof in heldere uitleg om het inzicht in je klacht te vergroten, doelen te stellen en progressief je belastbaarheid vergroten middels wetenschappelijk bewezen oefeningen. Geen honderden verschillende oefeningen, maar slechts een paar effectieve oefeningen die je progressief verzwaard zijn de sleutel tot succes. In de online programma’s van Kniepijnvrij® krijg je de routekaart naar een Kniepijnvrij leven. Op eigen kracht. Ik vind dat iedereen met knieklachten toegang moet hebben tot de beste en meest betaalbare zorg. Daarom heb ik er alles aan gedaan om zo compleet mogelijk programma’s te maken die je letterlijk kan volgen. En dat kan je heel goed zelf als je maar weet hoe je dit moet doen. De online programma’s van Kniepijnvrij® leren jou hoe je dit op eigen kracht kan. Maar moet je dan alles alleen doen?Nee. Als je meer hulp nodig hebt ben je altijd welkom bij mij in de praktijk. Dan help ik je samen verder!"
Reactie plaatsen